Çocuğunuzun madde kullandığını anlayabilirsiniz

Birleşmiş Milletler Genel Heyeti 1987 yılında, uyuşturucu kullanılmayan sağlıklı bir toplum maksadına ulaşmak, uyuşturucu ile uğraş konusunda memleketler arası alanda hareket ve iş birliğini güçlendirmek emeliyle 26 Haziran tarihini “Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Kaçakçılığı ile Çaba Günü” olarak kabul etti. Bu özel günde sağlıklı hayat davranışlarının kıymeti vurgulanarak uyuşturucu kullanımının zararlarına dikkat çekiliyor.

Değişen rutinlere dikkat edilmeli

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi’den Uzman Klinik Psikolog Aslı Başabak Bhais, Memleketler arası Uyuşturucu Kullanımı ve Kaçakçılığı ile Çaba Günü hasebiyle yaptığı açıklamada bağımlılık yapan unsur kullanan çocuklara yaklaşımın nasıl olması gerektiğine ait değerlendirmelerde bulundu.

Ailelerin sıklıkla sorduğu sorulardan birincisinin husus kullanımının belirtileri olduğunu tabir eden Aslı Başabak Bhais, net bir belirti olmamasına karşın genel olarak kullanım durumunda kişinin rutinlerinin değiştiğini söyledi.

Bu değişiklikler yeterli gözlenmeli

Çocuktaki davranış değişikliklerinin güzel gözlenmesi gerektiğini belirten Aslı Başabak Bhais, “Çocuğunuz her zamankine nazaran sizinle daha az vakit geçirmeye başladıysa yahut meskende vaktinin birçoklarını odasında yalnız geçiriyorsa, her zamankine nazaran daha sık konut dışında vakit geçirmeye başladıysa, meskene geç geliyor ve nerede olduğunu size haber vermiyorsa, duş alma, pak kıyafetler giyinme üzere ferdî hijyenine verdiği kıymet azalmışsa, sorumluluklarını aksatmaya başladıysa, var olan arkadaş kümesini değiştirmişse ve tanımadığımız şahısların isimlerini kendisinden daha fazla duymaya başlamışsanız, her vakit gittiği yerlerden farklı yerlere gidiyor yahut farklı ortamlarda vakit geçirmeye başlamışsa, her zamankine nazaran daha fazla para harcıyor ve size harcamalarının sebebini net açıklayamıyorsa, alkol ya da unsurla ilgili olumlu niyetlere sahip olmaya başladıysa, her zamankinden daha gerginse ve kolay sonlanıyorsa, açıklanamayan sık his değişimleri yaşıyorsa yani kimi vakit sevinçli, sakinken kimi vakit öfkeli, saldırgan davranışlarda bulunuyorsa ya da belirtilerden birkaçının olması durumunda çocuğunuzun kullanımından şüphelenebilirsiniz.” diye konuştu.

Onu suçlamak tehlikeli sonuçlar doğurabilir

Şüphelenmek için gerekli olan bu belirtilerin ergenlik devri üzere öteki durumların da belirtisi olabileceğini unutmamak gerektiğine dikkat çeken Aslı Başabak Bhais, “Bu sebeple somut delilleriniz olmadan çocuğunuzun unsur kullandığına dair suçlamak aranızdaki bağlantının bozulmasına sebep olacağı üzere tehlikeli sonuçlar da doğurabilir. Emelimizin onu yakalamak değil ona takviye olmak olduğunu unutmamak gerekir.” ihtarında bulundu.

Kullandığı anlaşıldığında ne yapılmalı?

Çocuğun unsur kullanmaya başladığının anlaşılmasının pek çok aile için travmatik bir bilgi olabileceğini lisana getiren Aslı Başabak Bhais, bu süreci başarılı bir halde atlatmak için birtakım basamaklar olduğunu kaydetti. Öncelikle birinci adımın, ailelerin yaşadıkları hisle baş etmeleri olduğunun altını çizen Bhais, “Aileler çocuklarının kullanımlarını öğrendiklerinde, ‘bunu bize nasıl yapar’, ‘biz nerede yanılgı yaptık’, ‘mutlaka bir yanlışlık olmalı, o bunu yapacak biri değil’, ‘ya biri duyarsa herkese rezil oluruz’ diye düşünebilirler. Bu niyetler ailelerin öfke, suçluluk, dert, utanç üzere ağır ve güç hisler yaşamasına sebep olabilir. Bu hisler son derece doğaldır ve hislerin yaşanması denetim edilemez. Fakat bağımlılık sürecinde ailelerin yaşadıkları bu ağır hislerin yakınlarına karşı davranışlarını etkilemesi, tedavide birçok vakit bozucu tesir yaratmaktadır. Bu sebeple ailelerin öncelikle bu hislerini davranışlarına yansıtmadan, serinkanlı davranmaları gerekir. Akabinde teklifim, çocuğunuzla konuşmadan evvel durum hakkında ayrıntılı bilgi toplayın. Yani çocuğunuz hangi maddeyi, nasıl kullanıyor, bu hususun tesiri nedir, ne kadar vakittir, kimlerle ve nerede kullanıyor, siz bu bilgiyi nasıl edindiniz üzere soruların yanıtlarını hazırlamaları kıymetlidir.” diye konuştu.

Anne ve babanın ortak lisanı kıymetli

Çocuğun uyuşturucu kullanımından haberdar olunmasının akabinde anne ve babanın birlikte hareket etmesinin ve ortak bir lisan kullanmasının kıymetli olduğunun altını çizen Aslı Başabak Bhais, kendilerini hazır hissettiklerinde çocuğa neden unsur kullanmaya gereksinim duyduğunu sorabileceklerini ve anlamaya çalışabileceklerini söyledi.

Unsur kullanımının altındaki sorun saptanmalıdır

Çocukla yapılacak konuşmada dikkat edilmesi gereken noktalara da dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Aslı Başabak Bhais, “Onu yargılamak, eleştirmek, korkutmak, ona suçluluk duygusu yaşatmak tahlile ulaştırmayacağı için bunlardan uzak durmalarında yarar vardır. Fakat onu anlamak bu davranışı kabullenmek demek de değildir. Kullanımı onaylamadığınız açık ve net bir formda söz edilmeli. İsterse bu hususta ona takviye verebileceğinizi belirtebilirsiniz. Bilhassa bir ergenin unsur kullanımı, kesinlikle takviye gerektiren bir durumdur. Ekseriyetle husus kullanımının altında yatan meselelerin saptanması ve giderilmesi için profesyonel bir takviye alınmalıdır. Ailelerin husus kullanımı olan çocuklarına yaklaşımı, değerli bir noktadaki dayanak sistemidir.” diye konuştu.

Farklı alanlarda gelişimine takviye olunmalı

Uzman Klinik Psikolog Aslı Başabaş Bhais, “Çocuğunuzun tekrar kullanıma gereksinim duymaması için onun farklı alanlarda da kendini geliştirmesine yardımcı olun. Spor, sanat, hobiler, aile bağları, arkadaşlık alakaları, okul üzere alanlarla bağlarını güçlendirmesini destekleyin. Maddeyi odak noktanızdan çıkarın ve çocuğunuzu yeni keyif alanlarına yönlendirin.” tavsiyesinde bulundu.

Uzman takviyesi kesinlikle alınmalı

Bağımlılığın irade işi ya da kişilik özelliği değil de bir beyin hastalığı olması sebebiyle ne yazık ki kişinin kendi iradesiyle bırakma teşebbüsünün birçok vakit başarısızlıkla sonuçlandığını söyleyen   Psikolog Aslı Başabak Bhais, araştırma sonuçlarının da bu bilgiyi doğruladığını söyledi. Bhais, “Bazen kişi kendi kendine bırakmanın daha bedelli olduğunu düşünür ve takviye almaktan kaçınarak kendisini şiddetli bir sürecin içine sokar. Birden fazla vakit da tek başına yaptığı bu bırakma teşebbüsünde gereksiz yere fazla efor sarf ederek yorulur ve vazgeçer. Bu sebeple kişinin, bırakmaya dair çok küçük niyeti bile olsa bir uzmanla görüşmesi atacağı adımları daha âlâ planlamasına ve daha az efor sarf etmesine yardımcı olacaktır. Bunun yanında şayet kişi kendi kendine denemesine karşın kullanımını denetim etmekte zorlanıyorsa, kullandığı alkol ya da maddeyi azaltmakta ya da bırakmakta başarısız oluyorsa ve kullanım sıhhatine, aile/okul/iş/sosyal hayatına ziyan vermeye başlamışsa profesyonel bir dayanak almanın vakti gelmiş demektir.” diye konuştu.

Bağımlılık tedavisi iki basamaklıdır: Bırakmak ve sürdürmek

Genel olarak bağımlılık tedavisinin iki basamaktan oluştuğunu, bunların bırakmak ve sürdürmek olduğunu kaydeden Aslı Başabak Bhais, şunları söyledi: “Bırakma etabı için iki çeşit tedaviden bahsedebiliriz. Bunlardan biri ayaktan tedavi oburu de yatarak tedavidir. Ayaktan tedavi, bir tabip ve/veya psikolog ile poliklinikte nizamlı görüşmelerle yapılan tedavidir. Kişi bu görüşmelerde azaltma ya da bırakma üzerine gayretler. Şayet kişi denemelerine karşın kişi kullanımı bırakmakta ya da azaltmakta başarısız oluyorsa, kullanımı kendine ya da etrafına ziyan veriyorsa, sıhhati, aile, iş, okul, toplumsal hayatı kullanımdan ötürü olumsuz etkileniyorsa hekiminin da teklifiyle yatarak tedavi düşünülebilir. Bu cins tedaviyle bir yandan kişinin detoks formülüyle kullandığı hususun bedenden atılması ve kullanmamaya bağlı mahrumluk belirtilerini daha az yaşaması sağlanırken bir yandan da unsurdan uzak kalarak tabip ve psikolog eşliğinde bırakma üzerine daha başarılı planlar yapması üzerine çalışılır. Birden fazla vakit unsurdan uzak kaldıkça bırakma kararı vermek daha kolay olur. İkinci adım olan sürdürüm evresinde ise bıraktıktan sonra kişiyi tekrar kullanıma götürebilecek risk faktörlerinin saptanması ve uygun yolların belirlenmesi, kullanımın altındaki muhtaçlığın farklı yollarla karşılanması üzerine çalışılır.” dedi.

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*